أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
194
قانون ( فارسى )
فصل سوم انواع مزاج طبيعى كبد علامتهاى مزاج گرم طبيعى كبد : 1 - گشادى و برجستگى وريدها . 2 - گرمى خون . 3 - گرمى بدن مشروط بر اينكه قلب تأثير بر آن نگذاشته باشد . زيرا حرارت قلب مىتواند سردى كبد را كلّا تحت الشعاع قرار دهد . 4 - در شرايطى از ايام جوانى كه نيروى جوانى به منتهى درجه رسيده است و در عنفوان است كبد داراى مزاج گرم طبيعى ، در اندازهء بسيار توليد صفرا مىكند . 5 - در مرحلهء بعد از عنفوان و جرگهء منتهى درجهء جوانى ، كبد گرممزاج طبيعى ، مادهء سودائى زياد توليد مىكند . 6 - موى زياد بر رويهء خارجى مقابل سردندههاى نزديك شكم دليل بر كبد داراى مزاج گرم طبيعى است . 7 - اشتهاى زياد خوراك و نوشيدنى دليل مزاج گرم طبيعى كبد است . علامتهاى مزاج سرد طبيعى : علامتهاى مزاج گرم را در نقطهء مخالف قرار بده ! تا علامات مزاج سرد طبيعى كبد را به دست آورى . مثلا سردى بدن . و بايد اين را بدانى كه تأثير و چيرگى سردى قلب بر حرارت كبد كمتر از چيرگى حرارت قلب بر سردمزاجى كبد است . و از آنجا كه دارندهء كبد سردمزاج طبيعى خونش كم مايه و آبكى است و نيروى كم دارد ، اكثرا به تب مبتلا مىشود . نشانيهاى مزاج خشك طبيعى كبد : 1 - كمخونى . 2 - خون غليظ و پرمايه . 3 - سفتى وريدها . 4 - خشكى در تمام بدن . 5 - كلفتى و فرفرى بودن موى بدن . لازم به يادآورى است كه رطوبت مزاج قلب شايد بر خشكى كبد نوعى چيرگى يابد اما به آن درجه نمىرسد كه به حساب آيد ، بلكه مىتوان گفت كه رطوبت قلب هيچ تأثيرى كه داراى اهميت باشد بر خشكمزاجى كبد ندارد . اما خشكى مزاج كبد بر رطوبت قلب بسيار اثرگذار است . و در مقابل حرارت قلب بر رطوبت كبد بسيار تأثيربخش است و آن را تحت الشعاع خود قرار مىدهد . علامتهاى مزاج تر طبيعى كبد : عكس علامتهاى مزاج خشك طبيعى ، علامتهاى مزاج تر طبيعى كبد هستند . امكان دارد قلب كه خشكمزاج باشد تا اندازهاى بتواند رطوبت كبد را تلافى كند . اما در مقابل ، رطوبت كبد تر مزاج طبيعى ، خشك مزاجى قلب را كاملا تحت تأثير خود قرار مىدهد .